Niepłodność dotyka współcześnie wielu par w wieku rozrodczym. Może mieć charakter przejściowy, jeśli jednak kłopoty z uzyskaniem ciąży trwają dłużej niż rok, należy udać się do lekarza. Kiedy mówimy o niepłodności, jakimi metodami się ją leczy i gdzie zgłosić się po pomoc?
Niepłodność nie oznacza bezpłodności
Oba te pojęcia bywają niekiedy używane zamiennie, jednak znaczą co innego. Bezpłodność to niezdolność do posiadania biologicznego potomstwa, która jest trwała i niemożliwa do odwrócenia. Niepłodność z kolei to stan, który współczesna medycyna jest w stanie leczyć. Światowa Organizacja Zdrowia definiuje niepłodność jako niemożność uzyskania ciąży po 12 miesiącach regularnego współżycia bez zabezpieczeń. Po upływie roku od aktywnych starań zaleca się konsultację lekarską. Jeśli kobieta ma więcej niż 35 lat lub para już wcześniej miała problemy z płodnością, zaleca się wizytę u specjalisty już po 6 miesiącach. Wcześniejsza wizyta jest wskazana także w każdej innej sytuacji wzbudzającej niepokój partnerów starających się o dziecko.
Gdzie leczyć niepłodność?
Pomoc można uzyskać w klinice leczenia niepłodności. To placówki medyczne, w których pracują lekarze wielu specjalizacji, między innymi ginekologii i położnictwa, urologii, andrologii, endokrynologii, chirurgii, embriologii, a także specjaliści diagnostyki laboratoryjnej, ultrasonografii i innych obszarów, niezbędnych w kompleksowym leczeniu niepłodności.
W Warszawie diagnostyka i leczenie niepłodności są możliwe między innymi w klinice Gameta, przy ul. Cybernetyki 7.
Leczenie niepłodności kobiet
Niepłodność kobiecą powodują często zaburzenia hormonalne. Różnego rodzaju hormony sterują owulacją i całym cyklem miesięcznym. Są niezbędne w niemal każdym aspekcie – od dojrzewania komórki jajowej, przez przygotowanie macicy do zagnieżdżenia się zarodka, aż po umożliwienie plemnikom penetracji dróg rodnych. Hormony wchodzą wzajemnie w zależności i warunkują nawzajem swoje działanie, dlatego też nawet pozornie niewielki problem endokrynologiczny może istotnie obniżać szansę na ciążę. Aby wyrównać stężenie hormonów można – w określonych przypadkach – zastosować terapię farmakologiczną.
Niepłodność może być również wynikiem zmian w obrębie narządów rodnych. Mowa tu o polipach, zrostach, mięśniakach lub wadach anatomicznych (takich jak na przykład przegroda w jamie macicy). Jedną z metod ich usuwania są małoinwazyjne mikrochirurgiczne zabiegi endoskopowe. Niekiedy chirurgicznie usuwa się także ogniska endometriozy, która jest chorobą mogącą obniżać płodność.
Leczenie niepłodności mężczyzn
U mężczyzn najczęstszą przyczyną niepłodności są nieprawidłowe parametry nasienia. Dlatego w diagnostyce par istotny jest seminogram, badanie określające takie czynniki jak budowa, ruchliwość, czy liczba plemników w ejakulacie. Badanie nasienia w Warszawie można przeprowadzić we wspomnianej klinice Gameta. Ejakulat oddaje się metodą masturbacji – można to zrobić w klinice (w warunkach zapewniających prywatność) lub dostarczyć nasienie pozyskane w domu (trzeba to zrobić do godziny po ejakulacji).
Cena badania nasienia w Warszawie wynosi 180 zł. Seminogram daje wiele istotnych informacji na temat płodności mężczyzny. Nie jest to oczywiście jedyne badanie, jakie może zlecić lekarz. W zależności od konkretnego przypadku mogą to być także badania krwi (w kierunku wykrycia infekcji, nosicielstwa określonych chorób), a także badania obrazowe, takie jak USG.
Podobnie jak w przypadku kobiet, leczenie może polegać na terapii farmakologicznej (stężenie hormonów, infekcje) lub przeprowadzeniu zabiegów mikrochirurgicznych (np. w przypadku usuwania żylaków powrózka nasiennego lub pozyskiwania plemników z kanalików nasiennych – zabieg MicroTESE).
Inseminacja i in vitro
Dużą skutecznością w leczeniu niepłodności charakteryzują się metody rozrodu wspomaganego:
- Inseminacja – polega na wprowadzenie nasienia (wcześniej odpowiednio przygotowanego w laboratorium) do jamy macicy za pomocą specjalnego cewnika. Wskazaniem są między innymi nieprawidłowe parametry nasienia partnera.
- In vitro – czyli zapłodnienie pozaustrojowe. Komórki rozrodcze pobiera się od obojga partnerów i następnie łączy w laboratorium. Powstały w ten sposób zarodek transferowany jest do dróg rodnych kobiety. Wskazaniem do in vitro są między innymi: niedrożność jajowodów, nieprawidłowości nasienia oraz niepłodność niewyjaśnionego pochodzenia.
