Kruszywa są materiałami, które obejmują wiele różnych surowców o różnym zastosowaniu. Stosowane są one najczęściej w branży budowlanej, ale stanowią także materiał dla różnych dziedzin przemysłu.
Kruszywa to sypkie materiały, które są pochodzenia naturalnego lub sztucznego w zależności od sposobu w jaki się je pozyskuje. Dzielą się one na różne kategorie, między innymi na frakcję, granulację i przeznaczenie. Wykorzystywane są podczas budowy dróg oraz budynków. Są także podłożem pod ziemię ogrodową, którą oferuje firma Warszawski Kopacz z Warszawy.
Wśród kruszyw naturalnych wyróżniamy piasek, żwir, grys, tłuczeń i nie tylko
Kruszywa naturalne
Kruszywami naturalnymi określamy naturalne minerały, które występują na ziemi. Powstają na skutek erozji skał przez ich wietrzenie oraz działalność wody. Mogą być one pozyskiwane w wyniku mechanicznego rozdrabniania skał litych. Kruszywa naturalne dzielą się na:
-
kruszywa żwirowo- piaskowe;
-
kruszywa łamane.
Kruszywa te różnią się od siebie stopniem rozdrobnienia oraz właściwościami i przeznaczeniem.
Kruszywa żwirowo - piaskowe
Kruszywa żwirowo- piaskowe to połączenie żwiru i piasku, które są najpowszechniejszymi kruszywami budowlanymi. Są one wykorzystywane do produkcji betonu, tynkowania oraz wytwarzania zapraw i suchych mieszanek.
Żwir posiada frakcję (rozdrobnienie) od 2- 63 mm. Ma postać skalnych okruchów, które posiadają ziarna o nieregularnym kształcie. Drobniejszy rodzaj żwiru jest zazwyczaj wykorzystywany do wytwarzania betonu, a także do zagęszczania podłoża. Grubszy rodzaj atżwiru wykorzystywany jest do utwardzania nawierzchni, a także jako element dekoracyjny ścieżek, klombów i ogródków skalnych.
Piasek to kruszywo o maksymalnie 2 mm. stopniu rozdrobnienia. Dostępny jest jako piasek zwykły, który ma nieregularne kształty, a także jako piasek płukany posiadający bardziej okrągłe ziarna.
W tej kategorii zalicza się także pospółkę. Jest to mieszanka żwiru i piasku, gdyż posiada zróżnicowane ziarna o wielkości od kilku milimetrów do 63 mm. Pospółka najczęściej używana jest do zagęszczania podłoża, szczególnie przy pracach fundamentowych.
Kruszywa łamane
Kruszywa łamane powstają w wyniku kruszenia skał. Od kruszyw żwirowo- piaskowych odróżnia je wysoki stopień granulacji. Kruszywa łamane wytwarzane są ze:
-
skał magmowych- bazalty, melafiry, diabazy;
-
skał metamorficznych- amfibolit, gnejsy;
-
skał osadowych- piaskowce, wapienie, dolomity, szarogłazy.
Kruszywa łamane stosowane są najczęściej w budownictwie kolejowym i drogowym. Wykorzystywane są w podbudowach, realizacji nasypów i utwardzaniu podjazdów. Dodatkowo wykorzystywane są także przy budowie obiektów kubaturowych takich jak domy, mieszkania oraz innego typu budynki.
Kruszywa łamane można podzielić na:
-
grys;
-
tłuczeń;
-
kliniec.
Grys to kruszywo o wielkości od 4- 31,5 mm. Tworzone są z rozdrobnionego tłucznia i stosowane do budowania dróg, a także przy realizacji betonów i mieszanek budowlanych.
Tłuczeń to kruszywo posiadające największe uziarnienie wśród kruszyw łamanych. Jego frakcja wynosi od 31,5- 63 mm. Stosowany jest on najczęściej podczas budowania dróg oraz torów kolejowych. Służy do wykonywania nasypów, podsypywania nawierzchni, a także tworzenia dróg kolejowych.
Kliniec posiada frakcję taką jak grys 4- 31,5 mm. jednak charakterystyczny jest dla niego wydłużony kształt ostrosłupów o różnych wymiarach.
Kruszywa sztuczne dzielą się na kruszywa pochodzenia mineralnego oraz z recyklingu
Kruszywa sztuczne
Kruszywami sztucznymi określamy kruszywa powstałe w wyniku pochodzenia nienaturalnego, które nie podlega rozdrobnieniu. Wśród kruszyw sztucznych wyróżniamy:
-
kruszywa pochodzenia mineralnego;
-
kruszywa z recyklingu.
Kruszywa sztuczne pochodzenia mineralnego powstają na skutek obróbki termicznej oraz innych modyfikacji, zgodnie z określoną normą. Do sztucznych kruszyw pochodzenia mineralnego zaliczamy żużel granulowany, łupkoporyt, pumeks hutniczy a także keramzyt.
Kruszywa z recyklingu także są pochodzenia mineralnego, ale powstają na skutek przeróbki materiałów budowlanych. Wśród takich kruszyw wyróżniamy szczególnie te, które powstają po wyburzeniach. Ich jakość jest znacznie mniejsza, ale ze względu na ich właściwości wykorzystywane są bardzo często, np. podczas budowania dróg.
Kruszywa mają bardzo szerokie zastosowanie
Zastosowanie kruszyw
W dzisiejszych czasach kruszywa mają bardzo szerokie zastosowanie w różnych dziedzinach działalności człowieka i firm budowlanych. Najczęściej są one wykorzystywane w:
-
budownictwie;
-
kolejnictwie;
-
przemyśle szklarskim;
-
odlewnictwie;
-
filtracji wody i ścieków;
-
branży elektronicznej;
-
branży wydobywczej
-
formie dekoracyjnej.
Kruszywa w budownictwie
Budownictwo jest branżą, w której najczęściej wykorzystywane są różnego rodzaju kruszywa, zarówno naturalne jak i sztuczne- kruszywa o różnych frakcjach. W budowlance stosuje się kruszywa żwirowo- piaskowe oraz łamane, wśród nich żwiry, piaski, grysy, dolomity, bazalty i keramzyty. Głównym zastosowaniem kruszywa w budownictwie jest:
-
produkcja wyrobów betonowych, kostki betonowej, fundamentów, ścian i rur betonowych;
-
chemia budowlana;
-
nawierzchnie drogowe- bitumiczne i betonowe;
-
chodniki i ścieżki rowerowe;
-
obiekty infrastruktury rekreacyjnej i sportowej;
-
branża posadzkarska;
-
produkcja podkładów drenażowych.
Kruszywa w kolejnictwie
Odpowiednie kruszywa wykorzystywane są także w kolejnictwie. Stosowane są do produkcji podbudowy torów kolejowych i budowy nasypów kolejowych. Najczęściej wykorzystuje się kruszywa łamane o większej frakcji. Najczęściej wykorzystuje się tłuczeń, grys i kliniec, który powstaje z rozdrobnionych skał magmowych, metamorficznych lub osadowych.
Kruszywa w przemyśle szklarskim
Przemysł szklarski również w swojej pracy wykorzystuje różnego rodzaju kruszywa do wytwarzania okien, drzwi, artykułów gospodarstwa domowego oraz przeszklonych dachów. Bardzo często używane są one także do produkcji szklanek i dekoracji szklanych. Do produkcji tego typu wyrobów stosuje się głównie piasek kwarcowy, który poddawany jest oczyszczeniu, suszeniu i przesiewaniu. Ważne jest, aby kruszywo było o bardzo drobnej granulacji.
Kruszywa w odlewnictwie
Kruszywa wykorzystywane są także w odlewnictwie. Stosuje się do tego piaski formierskie, które zawierają dużą ilość kwarcu. Dodatkowo można wykorzystywać także piaski chromitowe, cyrkonowe i krzemionkowe. Z nich produkowane są masy formierskie, które wykorzystywane są do produkcji odlewów z żeliwa, ze stali i metali nieżelaznych.
Kruszywa w filtracji wody i ścieków
Kruszywa wykorzystywane są także podczas oczyszczania wody i ścieków. Używane są w przydomowych filtrach wody, dzbankach filtracyjnych oraz oczyszczalniach ścieków. Do tego wykorzystywane są żwiry i piaski filtracyjne. Są to kruszywa kwarcowe o wysokiej zawartości kwarcu oraz niskiej zawartości związków żelaza, siarki, magnezu i wapnia.
Kruszywa w branży elektronicznej
Branża elektroniczna wykorzystuje kruszywa do produkcji wyrobów elektronicznych, między innymi do produkcji paneli słonecznych, komputerów, telewizorów oraz telefonów komórkowych. Wykorzystywane do tego kruszywa charakteryzują się wysoką zawartością kwarcu.
Kruszywa w branży wydobywczej
Jednym z przykładów wykorzystania kruszyw jest też branża wydobywcza. Kruszywa służą do wydobywania węglowodorów przy wykorzystaniu metody szczelinowania hydraulicznego.
Kruszywa jako dekoracja
Kruszywa posiadają także właściwości dekoracyjne, gdyż są stosowane podczas dekoracji ogrodów. Wykorzystywane są jako produkt aranżacji parków, skwerów, ścieżek lub ogródków skalnych. Czasami są także stosowane jako dekoracje we wnętrzach budynków.
Kruszywa naturalne i sztuczne wykorzystywane są podczas wykonywania wielu różnego rodzaju prac na całym świecie. Jak widać kruszywa mają wiele zastosowań, nie tylko w branży budowlanej.
Artykuł napisany przy współpracy z firmą Warszawski Kopacz z Warszawy, która oferuje usługi minikoparką, koparko- ładowarką, roboty ziemne oraz wywozem ziemi.
WARSZAWSKI KOPACZ
Langiewicza 9
05-091 Ząbki
tel.: 530 864 822
e-mail: biuro@warszawskikopacz.pl
